บทความน่าสนใจ
รวมบทความ จาก Admin

วิถีมอญ สงกรานต์พระประแดง แห่หงส์-ธงตะขาบ

บทความโดย : mojihead
เปิดอ่าน : 447

งานสงกรานต์ที่จัดเป็นที่สุดท้ายของเทศกาลสงกรานต์ทำไมที่นี่ถึงจัดช้ากว่าเพื่อนที่สุด ปกติเเล้วงานวันสงกรานต์จะมีขึ้นทุกวันที่ 13 - 15 เมษายน เป็นที่รู้กันเเต่ก็จะมีอีกหลายสถานที่ที่จัดงานหลังจากวันปกติอย่างเช่นที่ 

  • จังหวัดจันทบุรี จะมี พิธีฉุดพระ แห่เกวียนผ้าพระบาท และการชักเย่อเกวียนพระบาท
  • จังหวัดชลบุรี งานนมัสการพระพุทธสิหิงค์ฯ และงานสงกรานต์จังหวัดชลบุรีงานก่อพระทรายวันไหลบางแสน งานประเพณีวันไหลนาเกลือ งานประเพณีวันไหลพัทยา งานประเพณีกองข้าวเมืองพัทยา
  • ประเพณีวันไหลเกาะสีชัง-ขามใหญ่ ประเพณีบุญบ้านบึง และประเพณีสงกรานต์ ประเพณีสงกรานต์ศรีมหาราชา และประเพณีกองข้าว 
  • จังหวัดสมุทรปราการ ก็จะมีงานประเพณีสงกรานต์ปากลัด หรืองานสงกรานต์พระประแดงเป็นที่สุดท้ายของประเทศทุกครั้ง ซึ่งในปี 2563 ยุคเเห่งโควิด19 จะมีงานวันที่ 26 เมษายนแต่ก็ได้งดการจัดไปแล้วตามสถานการณ์ที่เราทราบกัน 


พระประแดง เดิมชื่อว่า เมืองนครเขื่อนขันธ์ ชาวบ้านจะเรียกกันว่าเมืองปากลัด อยู่ด้านใต้ของกรุงเทพติดปากน้ำอ่าวไทยฝั่งตะวันตกเริ่มแรกทีเดียวจากชาวมอญกลุ่มเเรกที่อพยพมากันตั้งเเต่ สมัยพระนารายณ์ ไปตั้งถิ่นฐานอยู่เเถวปทุมธานี ปากเกร็ด จนสมัยรัชกาลที่ 2 มีมอญอพยพเข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภารอีกเป็นจำนวนมาก เมื่อพระองค์ได้ทรงสร้างเมืองนครเขื่อนขันธ์แล้ว จึงโปรดให้อพยพครอบครัวมอญจากเมืองสามโคก จังหวัดปทุมธานี ไปอยู่ที่เมืองนครเขื่อนขันธ์ ตั้งแต่นั้นมา พื้นที่บริเวณนั้นจึงขยายตัวเป็นชุมชนมอญขนาดใหญ่ มีวิถีชีวิต ประเพณี และวัฒนธรรมต่างๆ เป็นแบบมอญทั้งสิ้น ปัจจุบัน อำเภอพระประแดงก็ยังมีคนเชื้อสายมอญอยู่เป็นจำนวนมาก ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดเจนมีชุมชนมอญอาศัยอยู่ 3 หมู่บ้าน 16 ชุมชน ได้แก่ หมู่ที่ 7 บ้านโรงเรือ หมู่ที่ 8 บ้านทรงคนอง และหมู่ที่ 9 บ้านหัวรอ เอกลักษณ์โดดเด่นที่พบได้ในชุมชนมอญพระประแดงคือ ชื่อหมู่บ้านยังเป็นภาษามอญ หลายหมู่บ้านยังใช้ชื่อเดียวกับหมู่บ้านในพม่า เช่น บ้านทรงคนองและชื่อวัดที่ยังมีกลิ่นอายมอญ100% โบราณสถานสำคัญที่ยังคงอยู่ ป้อมแผลงไฟฟ้า ป้อมปราการแห่งหนึ่งของฐานทัพเมืองนครเขื่อนขันธ์สมัยรัชกาลที่ 1 และ หลุมหลบภัยสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 
 



วันที่ 13 เมษายน 2484 ได้จัดให้มีงานประเพณีสงกรานต์พระประแดงขึ้นเป็นครั้งเเรก เเต่ไม่ปรากฎว่าจัดในรูปแบบใด 
 


เอกลักษณ์ของสงกรานต์พระประแดงคือ จะจัดในวันสุดท้ายของเทศกาลมหาสงกรานต์เท่านั้น ด้วยเหตุที่เนื้อหาตามประเพณีดั้งเดิมมอญมีเป็นจํานวนมาก ทางการจึงเห็นว่าในการจัดงานเล่นน้ำวันสงกรานต์ อย่างเป็นทางการ  วันที่ 13 -15 เมษายน ของอําเภอพระประแดง ต้องมีการเลื่อนวันเวลาออกไป เพื่อไม่ให้ตรงกับงานเฉลิมฉลองตามประเพณีหลายอย่างในช่วงวันสงกรานต์  และเพื่อไม่ให้เกิดการซํ้าซ้อนกับการฉลองสงกรานต์ในเขตพื้นที่อื่นอีกด้วยวันที่ 13 - 15 ในเขตพระประเเดงเเละเกี่ยวเนื่องไปถึงพระสมุทรเจดีย์แทบจะไม่มีใครเล่นน้ำเลย ทุกคนจะรอวันอาทิตย์หลังจากวันสงกรานต์ 1 สัปดาห์หรือเเล้วเเต่ที่ทางการกำหนดเพื่อจัดเต็มกับเทศกาลสงกรานต์ที่พระประแดง 
 



แล้ววันสงกรานต์ที่พระประแดงมีงานอะไรถึงขนาดต้องเลื่อนวันเล่นน้ำไปอีกหลายวัน

  • ประเพณีแห่หงส์ธงตะขาบ ถือเป็นนิมิตรหมายอันดีของการเริ่มต้นงานประเพณีสงกรานต์ วัตถุประสงค์ของการแห่รูปหงส์และธงตะขาบ ก็เพื่อเป็นการบูชาและเฉลิมฉลองเมื่อครั้งที่พระพุทธเจ้าสมเด็จกลับจากดาวดึงส์ ในการฉลองงานบุญกุศล “หงส์” เป็นสัญลักษณ์ของรามัญประเทศ “ตะขาบ” เป็นสัตว์ที่มีลําดับยาว มีเท้ามาก มีเขี้ยวเล็บที่มีพิษ สามารถต่อสู้กบศัตรู และรักษาตัวเองได้ เปรียบเสมือนคนมอญที่มิเคยหวาดหวันต่อข้าศึกศัตรูสามารถปกป้องคุ้มครองประเทศของตนเองเวลาบ่ายของวันที่ 13 เมษายน ของทุกปี ทุกคนที่เกี่ยวข้องจะมารวมตัวกันที่วัดทรงธรรมพื้นที่จัดงาน เพื่อร่วมขบวนแห่หงส์-ธงตะขาบ 10 วัดมอญ เริ่มต้นขบวนที่วัดทรงธรรมวรวิหาร มุ่งหน้าถนนผ่านตลาดพระประแดงข้ามคลองเจ้าเมืองเเล้ววนกลับจากนั้นก็แยกย้าย
  • การเล่นสะบ้า การกล่อมบ่อนตามประเพณีมอญ และการขายสินค้าจากบ้านมอญทรงคะนอง ในช่วงค่ำของทุกวัน 



 


 

  • หลังจากนั้น 7 วันโดยประมาณ งานสงกรานต์ถึงจะเริ่มขึ้น เริ่มจากการจัดงานประกวดนางสงกรานต์และหนุ่มลอยชาย ที่มีผู้ประกวดรวมกันเกือบ 300 คนในทุกๆปี
  • ประเพณีการเล่นสะบ้าแบบดั้งเดิม  โดยใช้สถานที่เล่นเป็นใต้ถุนบ้านหรือลานหน้าบ้านในชุมชนมากกว่า 20 บ่อน ซึ่งการเล่นสะบ้านี้  แบ่งออกเป็น ๒ ประเภท  ได้แก่   สะบ้าบ่อน  และสะบ้าทอย 
  • ร่วมแต่งกายด้วยชุดไทยรามัญ และชุดลอยชาย เพื่อแห่นก-แห่ปลาไปทำพิธีปล่อยนก-ปล่อยปลา ณ พระอารามหลวงวัดโปรดเกศเชษฐาราม
  • การกวนกาละแม หรือที่ชาวมอญเรียกว่า ประเพณีกวันฮะกอ ถือเป็นประเพณีที่ทำสืบต่อกันทุกปีในวันสงกรานต์
  • และชมขบวนแห่นางสงกรานต์และรถบุปผชาติในวันสุดท้ายของงานออกมาเล่นสาดน้ำกับสาว ๆ ด้วยกิริยาท่าทีที่สุภาพรดน้ำแต่พองาม 











ขอบคุณภาพชุดนี้ จากนายช่างสุดหล่อ  FB : นายช่าง ผู้ปลูกเรือน






ขอบคุณข้อมูลอ้างอิงจาก
www.anurak-sp.in.th/legend/legend_31.pdf
phrapradaeng.samutprakan.doae.go.th/oldsite/prapanee.htm
www.facebook.com/NakhonKuankan/

บทความโดย : mojihead

Information Partner
  • Ayutthaya city park
  • Bitec
  • Central World
  • Fortune Town
  • Future Park
  • Future Park
  • JJ Mall
  • ศูนย์ประชุมและแสดงสินค้านานาชาติ ขอนแก่น
  • Paragon Hall
  • Tceb
  • Qsncc
  • Seacon Bangkae
  • Seacon Square
  • TCEB
  • TEA
  • THE BERKELEY HOTEL PRATUNAM
  • The Mall
  • The hub @zeer
  • Zeer Rangsit